Jest grudzień 2017 r. Camille Rainville, studentka z Vermont siada w uniwersyteckiej bibliotece i pisze „emocjonalnie surowo”, prawdziwie:  „Bądź damą, mówili”. Te słowa stają się początkiem manifestu, który rezonuje wśród bliższych i dalszych znajomych. Potem nieznajomych. Trafia w serca, bo opisuje odczucia wielu kobiet. Pisze o oczekiwaniach, które nie sposób spełnić. O matni cudzych pragnień, w którą wchodzi się coraz głębiej i wikła jak w pajęczynę. O niepohamowanej wspólnotowości, która w skrajnych przypadkach prowadzi do pogorszenia zdrowia psychicznego w postaci zwiększonej podatności na stres, lęk i depresję (Helgeson, 1994, 2003, za: Wojciszke, Cieślak, 2014).

Niedawno Internet zawrzał ponownie po opublikowaniu filmu viralowego „Be a Lady They Said”. Cynthia Nixon, aktorka i działaczka społeczna w sugestywny sposób wypowiada manifest Camille Rainville. W ciągu doby ma ponad milion wyświetleń, po tygodniu już kilka milionów na jednym kanale streamingowym. Jak to się dzieje, że temat jest nadal aktualny?

Badania dowodzą, że sprawczość i wspólnotowość są podstawowymi wymiarami spostrzegania ludzi i samego siebie (Wojciszke, 2005, 2010, 2014). Niektórzy badacze zwracają uwagę, że być może te wymiary są równie ważne jako wymiary osobowości,
a nawet leżą u podłoża wielkiej piątki cech osobowości (za Wojciszke, Cieślak 2014). Wspólnotowość, rozumiana jako koncentracja na celach innych ludzi i własnych z nimi relacjach jest domeną kobiet. To dzięki wspólnotowości dążymy do współpracy i kompromisu częściej niż do eskalacji konfliktu. To m.in. wspólnotowość sprawia,
że intensywniej doświadczamy intymności, namiętności i zobowiązania. Obie orientacje są korzystne dla posiadaczy choć z innych powodów: sprawczość ułatwia realizację celów, a wspólnotowość sprzyja inicjowaniu i podtrzymywaniu więzi społecznych. Problem zaczyna się, kiedy konfrontuje się niepohamowaną sprawczość z niepohamowaną wspólnotowością. A taką sytuację widzimy w tekście i filmie „Be a Lady They Said”.

Niepohamowana wspólnotowość oznacza rezygnację z własnych celów i pragnień, by zaspokajać potrzeby innych. Choć dla otoczenia może to być bardzo korzystna sytuacja, za tę ciemną stronę wspólnotowości cenę płacą jej posiadacze. Budzi w nich lęk, unikowe reagowanie na stres, umacnia niską samoocenę i nieasertywne dążenie do kompromisu, najczęściej własnym kosztem. Taka sytuacja ma też miejsce w biznesie. Bierzemy wówczas coraz więcej obowiązków na siebie, zostajemy po godzinach starając się spełnić oczekiwania innych kosztem realizacji naszych pragnień.

Z pomocą przychodzi trening asertywności, rozumianej jako głęboki szacunek do siebie. Wychodzi znacznie dalej poza sztukę mówienia „nie”, to samoświadomość, zdolność nazwania własnych wartości i obrony ich w nieagresywny sposób. To nie jest umiejętność, którą posiądziemy podczas jednego szkolenia czy po lekturze książki. To ustawiczne formowanie siebie na nowo. Jeśli mamy tendencję do skrajnej wspólnotowości warto skorzystać ze wsparcia specjalisty. Wychodzenie z sieci cudzych oczekiwań i budowanie umiejętności stawiania granic nie musi się odbywać
w pojedynkę. To trudny proces, nie musimy być w tym same. Nie jest to oczywiście jedyne lekarstwo, ale warto spróbować i sprawdzić, czy nam pomaga.

Kim Cattrall, serialowa przyjaciółka Cynthii Nixon powiedziała w kultowej scenie rozstania: „Kocham Cię, ale siebie kocham bardziej. Jestem w związku ze sobą od 49 lat i to jest związek, nad którym muszę pracować”. Czy Ty kochasz siebie bardziej?

Dominika Rossa

Szefowa O4 Flow – coworkingu dedykowanego kobietom w Olivia Business Centre w Gdańsku, przedsiębiorczyni i naukowczyni.

Założycielka studia głosu i mowy Mystoria, w którym uczy jak mówić i przemawiać wyraźnie, bez stresu, czysto i melodyjnie. Właścicielka agencji marketingowej Umbrelka, w której portfolio Klientów znalazły się zarówno międzynarodowe korporacje (m.in. Grupa L’Oreal, Toyota Motor Poland, Coty, Spectrum Brands), silne marki rodzime (Bank Pekao, Pekao TFI, Runmageddon) jak i organizacje pozarządowe (WOŚP, WWF, Kwiat Kobiecości, Przylądek Nadziei).

Od osiemnastu lat zajmuje się komunikacją interpersonalną i marketingową. Zrealizowała łącznie ponad 350 projektów marketingowych o łącznej wartości prawie 15 mln PLN. Jest absolwentką Uniwersytetu Warszawskiego, Szkoły Głównej Handlowej i Uniwersytetu SWPS. Obecnie jest doktorantką na Wydziale Psychologii Interdyscyplinarnej Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu SWPS w Warszawie. W ramach pracy doktorskiej prowadzi badania nad narracjami w kontekście własnej skuteczności w osiąganiu celów. Bada style narracyjne kobiet i ich sposób komunikacji, a także efektywność, przedsiębiorczość i motywację. W obszarze jej zainteresowań pozostają także role społeczne i biznesowe kobiet (leadership, entrepreneurship, work-life balance), a także komunikacja w biznesie. Swoje doświadczenie i wiedzę zdobywała również na rynku międzynarodowym, m.in. w S.H.A.P.E. – bazie sił zjednoczonych NATO w Belgii oraz w Wielkiej Brytanii, jako finalistka konkursu British Council i Ambasady Brytyjskiej Young Creative Entrepreneur. Laureatka konkursu Gdańsk Miastem Przedsiębiorczych 2019 w kategorii Przedsiębiorczość Wspierająca Markę Gdańska.

Jest współorganizatorką polskich obchodów Światowego Dnia Głosu oraz członkinią Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego. Wykłada psychologię przedsiębiorczości na USWPS w Warszawie, prowadzi również zajęcia na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego. Prowadzi liczne warsztaty z zakresu komunikacji, wystąpień publicznych, zarządzania sobą w czasie i pracą w zespole. Prowadzi cykl webinarów „Kawa z rekruterem” oraz „Zostań w domu i poczuj flow”. Jest mentorką w międzynarodowych programach akceleracyjnych: Poland Prize/Space3ac i European Coworkings EOI i FairIT.