W czerwcu 2017 zorganizowaliśmy szereg wydarzeń poświęconych kulturze i historii Żydów. Przygotowaliśmy warsztaty dla dzieci, wykład dla młodzieży i osób dorosłych oraz spacer. Warsztaty i wykład miały miejsce w ProMediach, naszej filii położonej w centrum miasta, a spacer objął dzielnicę Niebuszewo, zwaną niegdyś Lejbuszewem, gdyż tutaj właśnie w lata powojennych licznie zamieszkiwali szczecińscy Żydzi..

Warsztaty „O Żydach i Żydówkach”

12 i 19 czerwca zorganizowaliśmy warsztaty poświęcone zagadnieniom szeroko pojętej kultury żydowskiej, przygotowane w oparciu o materiały opracowane przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego. W warsztatach wzięli udział uczniowie jednej klasy szkoły podstawowej i dwóch klas licealnych. Dzieci i młodzież aktywnie włączali się w przebieg zajęć, obalając stereotyp pełnego uprzedzeń i antysemityzmu Polaka, do tematu podchodząc z ciekawością i otwartością.

Wykład „Żydzi w Szczecinie”

19 czerwca odbył się wykład poświęcony obecności żydowskiej w Szczecinie. Wykład wygłosił dr Eryk Krasucki, adiunkt w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego.
Spotkanie miało charakter wprowadzający do tematyki obecności Żydów w Szczecinie. Prowadzący przedstawił jak kształtowała się ona na przestrzeni wieków, począwszy od najdawniej odnotowanych informacji aż po lata 60. XX wieku.
Dr Eryk Krasucki zawodowo zajmuje się historią powojenną Polski i Pomorza Zachodniego. W kręgu jego zainteresowań znajdują się przede wszystkim sprawy związane z przemianami społecznymi i kulturalnymi. Za książkę “Międzynarodowy komunista. Jerzy Borejsza – biografia polityczna” w 2009 r. otrzymał nagrodę KLIO, a w 2010 r. nagrodę za najlepszą książkę roku w kategorii historia od Miesięcznika Literackiego KSIĄŻKI oraz nominacje do nagród im. Kazimierza Moczarskiego i Jerzego Giedroycia. Autor licznych publikacji, m. in. “Następcy Tronów – żydowski big-beat ze Szczecina”, „Antysyjonistyczne wątki szczecińskiego Marca’68″, “Żydowski Marzec’68 w Szczecinie”,”… to są Żydzi i trzeba ich bić. O tumulcie szczecińskim latem 1946″, “Syjonista przez samo “ż”. Propaganda antyżydowska w szczecińskiej prasie 1967/68 r.”, “Świat obok. Żydowska obecność na obszarze Pomorza Zachodniego (od czasów najdawniejszych do dziś)”, “Narzędzie władzy. Państwowy antysemityzm w ZSRR (1945–1953)”, “Opowieść ocalonego – wspomnienia o zagładzie Żydów w Borszczowie”.

Zdjęcia z wykładu można obejrzeć pod tym linkiem:

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1410439625703881.1073741976.280863135328208&type=1&l=41c5cd017e , a jego nagranie jest dostępne na naszym kanale na YouTube https://youtu.be/euLqt9xG9nY .

Spacer „Śladami szczecińskich Żydów”

24 czerwca zaprosiliśmy mieszkańców miasta na wyjątkowy spacer po Niebuszewie, dzielnicy wyjątkowo silnie związanej z Żydami. Mimo niesprzyjającej aury wielu Szczecinian dołączyło do wycieczki, która wystartowała z Dworca Niebuszewo, a zakończyła się pod budynkiem dawnej Żydowskiej Szkoły Podstawowej przy ul. Wyzwolenia (dawniej: Roosvelta). Po drodze odwiedziliśmy kilka najważniejszych miejsc związanych z życiem „ulicy żydowskiej” w powojennym Szczecinie. Wysłuchaliśmy ciekawych historii z nimi związanych, a także świadectwa mieszkańców – niektórzy uczestnicy spaceru doskonale pamiętali tamte czasy. Prowadzący prezentował też dodatkowe materiały, m. in. zdjęcia, wykaz żydowskich miejsc w Szczecinie, kopie świadectw w jidysz. Wysłuchaliśmy nawet żydowskiego protest-songu przeciwko wojnie w Wietnamie, wykonanego przez zespół Następcy Tronów. Smutna refleksja jaka się nasunęła uczestnikom to fakt, że wystarczy zamienić w tekście „wietnamskie” na „syryjskie”, a piosenka pozostanie aktualna…
Spacer poprowadził Mateusz Lipko – absolwent Uniwersytetu Szczecińskiego i pracownik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN Szczecin. Miłośnik Szczecina i zwolennik poznawania miasta jego mniej oczywistymi trasami.

Zdjęcia ze spaceru można obejrzeć pod tym linkiem:

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1416447905103053.1073741979.280863135328208&type=1&l=0b77d58c68 , natomiast podsumowanie spaceru – na naszym kanale na YouTube. https://youtu.be/8Bjh_MMWSjk

Każde ze spotkań w ramach projektu zgromadziło po kilkadziesiąt osób żywo zainteresowanych kulturą i spuścizną żydowską w Szczecinie i nie tylko. Uczestnicy dopytywali o inne spotkania tego typu i prosili o więcej. Dzięki opracowaniu całego cyklu udało się stworzyć spójny projekt dopasowany do potrzeb różnych grup wiekowych uczestników. Z całą pewnością będziemy kontynuować poznawanie różnych kultur w ramach „Okna na świat” i na pewno wrócimy w nim do tematyki żydowskiej.

Filmowe podsumowanie można obejrzeć na naszym kanale na YouTube.

Wydarzenia zorganizowane zostały w ramach projektu „Okno na świat” prowadzonego przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich Koło nr 3 przy Miejskiej Bibliotece Publicznej w Szczecinie oraz konkursu dla bibliotek „O Żydach i Żydówkach” organizowanego przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego i Fundację Humanity in Action Polska. Partnerem spaceru był Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Szczecinie.

Galeria:

 

Autor: Marta Kostecka