Projekt sfinansowany ze środków prewencyjnych PZU SA. w ramach akcji „POMOCTOMOC”.

 

Subkultury młodzieżowe stają się coraz częstszym zjawiskiem wśród dorastających nastolatków, które chcąc przypodobać się swoim rówieśnikom, przyjmują styl, który nie zawsze jest dla nich odpowiedni. Czym jest subkultura i czy rzeczywiście niesie z sobą zagrożenie?

 

Czym jest subkultura młodzieżowa?

Jest to grupa, która zrzesza młodych ludzi kierujących się tą samą życiową filozofią, stylem życia oraz charakterystycznym ubiorem. Dużą rolę wśród subkultur młodzieżowych odgrywa odpowiednia muzyka, przypisana do danej subkultury.

 

Jakie wyróżniamy subkultury?

Wśród mnogości subkultur młodzieżowych, najczęściej spotykane są:

– Punk

Hip-hop

– Metal

– Goth

– Skinheadzi/neonaziści

Vixa

– Sataniści

– Chuligani

Symbole wybranych subkultur. Od lewej: znak anarchii, nazistowska swastyka, stylizowany pentagram i krzyż Ankh (rys. Dominik Wiśniewski)

 

Czym się charakteryzują wybrane subkultury?

 

Punk

Buntownicze nastawienie do otaczającej ich rzeczywistości oraz kierowanie się ideologią anarchistyczną. Punków wyróżnia charakterystyczny ubiór, składający się ze skórzanej kurtki, zniszczonych spodni oraz ciężkich butów. Jeszcze do niedawna znakiem charakterystycznym punków była fryzura, tzw. irokez – dziś u współczesnych punków rzadko spotykana. Muzyką chętnie słuchaną przez tą subkulturę jest punk rock, choć obecne są również rozmaite odmiany metalu.

Hip-hop

Subkulturę hiphopową definiuje głównie gatunek muzyczny z którego wzięła swoją nazwę. Typowy hiphopowiec ubiera się najczęściej w luźne bluzy i obszerne spodnie; wykazuje dużą solidarność ze swoimi kolegami, wpisującymi się w nurt hiphopowy. Środowisko nie stroni od tzw. miękkich narkotyków, np. marihuany.

Metal

To subkultura mocno zakorzeniona wśród polskiej młodzieży. Cechami charakterystycznymi metali są długie włosy, czarny ubiór, ciężkie buty (tzw. glany) oraz symbole dawnych, pogańskich wierzeń. Muzyka dzieli się na wiele podgatunków, wśród których najmocniejszymi są death metal oraz black metal; nierzadko odwołujący się w swoich utworach do wątków satanistycznych. Obecność narkotyków w tej subkulturze jest znikoma.

Goth

Pomimo swej pozornej mroczności, subkultura gotycka charakteryzuje osoby wewnętrznie wrażliwe. Typowym ubiorem gotha jest garderoba obfitująca w czerń, czerpiąca inspirację z dawnych ubiorów klasycznych (min. stylizacja na „wiktoriańskiego wampira”). Wśród rówieśników osoby będące gothami są błędnie postrzegane jako mające „depresyjną” naturę, choć w tej subkulturze czasami dochodzi do samookaleczeń. Symbolem gothów jest krzyż Ankh.

Skinheadzi/neonaziści

Subkultura krzewiąca ideologię neonazistowską i powiązany z nią rasizm oraz ksenofobię. Jej charakterystycznym ubiorem są czarne kurtki, spodnie w wojskowym kamuflażu oraz ciężkie buty (glany) z jasnymi sznurówkami. Na ubiorze często dominuje symbolika nawiązująca do III rzeszy, tzn. swastyki, runy ss, trupie główki i inne elementy umundurowania. Wśród współczesnych symboli neonazistowskich można znaleźć stylizowane swastyki, krzyże celtyckie oraz skrzyżowane młotki.

Vixa

Jest to stosunkowo nowa subkultura opierająca się na muzyce techno. Brak jakiejkolwiek głębszej ideologii, poza dobrą i głośną zabawą. Subkulturę vixa charakteryzują białe ubiory i rękawiczki, które są doskonale widoczne w świetle ultrafioletowym, np. podczas zabawy w klubie. Środowisko celowo kaleczy język nadając mu specyficzną formę. W subkulturze obecna jest duża liczba narkotyków, zwłaszcza tych „twardszych” , wśród których dominują tabletki extasy, LSD, amfetamina oraz dopalacze. Zażycie narkotyków ma zwiększyć doznania płynące ze słuchania muzyki.

Sataniści

Subkultura w dużej mierze połączona z metalem (death oraz black), która ubiorem i stylem życia nawiązuje do wspomnianych, lecz swój ubiór wzbogaca o symbolikę satanistyczną np. pentagramy, symbole 666, odwrócone krzyże i symbole czarnej magii. Sataniści w skrajnych przypadkach mogą zajmować się obrzędami okultystycznymi w których składają ofiary ze zwierząt. Często są organizowane seanse spirytystyczne. Subkultura może również działać jako sekta!

Chuligani

Bardzo często i błędnie utożsamiani z tzw. kibolami. Chuligani prowadzą agresywny tryb życia, który dąży do organizowania tzw. ustawek, w których dochodzi do poważnych bójek między dwoma grupami chuliganów. Chuligani bardzo często ubierają się w sportową odzież, bluzy z kapturem oraz kominiarki. Środowiska chuligańskie cechuje wysoka solidarność. Warto nadmienić, że agresywność „prawdziwego chuligana” nie wychodzi poza obszar subkultury, której ofiarą mogły by paść postronne osoby.

 

Czy subkultury mogą być niebezpieczne?

Jeśli twoje dziecko należy do jakiejś subkultury młodzieżowej nie ma powodów do paniki. Lecz należy pamiętać o tym, że subkultura daje poczucie złudnego bezpieczeństwa i przynależności do silnej grupy – w skrajnych przypadkach może to prowadzić do zerwania stosunków z rodziną i poważnych konfliktów.

Mocno kontrowersyjne i budzące uzasadnione niepokoje są subkultury ocierające się o satanizm, chuligaństwo, neonazizm i vixa – te ze względu na niebezpieczną ideologię i styl życia mogą nieść z sobą poważne zagrożenia.

Niewłaściwe dostosowanie się do tych grup powoduje szereg komplikacji, wśród których dominuje: depresja, zażywanie narkotyków, picie alkoholu i nadmierna agresja. Chwile psychicznej słabości dziecka bardzo często wykorzystują sekty.

 

Czym są sekty?

Sekty są to stowarzyszenia zrzeszające ludzi o specyficznym kierunku myślowym. Sekty wbrew pozorom nie muszą się odwoływać wyłącznie do religii, ale również do tzw. działań motywacyjnych i paranormalnych trendów, np. UFO.

Poziom niebezpieczeństwa jakie niosą z sobą sekty jest bardzo wysoki. Zazwyczaj wynajdują słabsze i zagubione jednostki, które otaczają „opieką” i „zrozumieniem”.

Szczególny okres „żniwny” sekt przypada na czas letni, w których masa młodzieży wyjeżdża na wakacje.

Do najniebezpieczniejszych sekt należą: sekty satanistyczne, te zajmujące się „rozwojem duchowym” oraz wyznające związek z tzw. „braćmi z kosmosu” .

 

Czy w sektach obecne są narkotyki?

Tak. Obecne są tam rozmaite substancje psychoaktywne typu LSD, amfetamina, heroina.

Narkotyki stosuje się w celu zwiększenia doznań poznawczych lub wymuszenia posłuszeństwa. Równie niebezpieczne co narkotyki są działania manipulacyjne, wpływające na jeszcze nieukształtowaną psychikę młodego człowieka.

 

Jak poznać, że ma się do czynienia z sektą?

Sekty stosują najczęściej podział: my „dobrzy, oni (czyli ludzie spoza kręgu) „źli”.

Często dochodzi do tego przeświadczenie o „prawdzie”, którą tylko oni są w stanie przekazać. „Miłości”, którą tylko oni są w stanie dać, czy „celu” który tylko oni są w stanie osiągnąć.

Pierwszym stopniem wtajemniczenia i zarzucenia przysłowiowej wędki na ofiarę, jest dzielenie się materiałami odnośnie wyznawanego nurtu czy ideologii. W późniejszym czasie, gdy ofiara złapie się na taką przynętę, jest wypełnianie przez nich drobnych przysług.

Kiedy również i to chwyci, sekty oczekują od ofiar wzajemnych zachowań, dążących do zniewolenia i uzależnienia od siebie ofiary.

Sekty działają za sprawą psychomanipulacji i usilnie namawiają do zmiany swojego toku myślenia, bezwarunkowo przyjmując wyłącznie ich punkt widzenia.

 

Jakie zagrożenia niosą z sobą sekty?

Wszelkiej maści uzależniania – również i te uzależniające od grupy; takie osaczanie młodego człowieka często prowadzi do samobójstwa (a nawet do zbiorowych samobójstw).

Znane są również przypadki znęcania fizycznego i psychicznego oraz wykorzystywania seksualnego.

Kontakt z sektą zaczyna się bardzo niewinnie, lecz w późniejszym czasie niesie z sobą niszczycielskie konsekwencje, a wstępem do tego jest pozbawianie dziecka wszelkich bliskich mu wartości.

 

Jak przeciwdziałać sektom?

Najważniejsze: oprzeć się jej wpływom. Jeśli mamy przesłanki o tym, że ktoś usiłuje nas namówić do czegoś wbrew naszej woli – natychmiast odmawiamy.

Jeśli jakaś grupa usilnie dąży do tego, by zmienić nasz światopogląd wbrew naszej woli – zrywamy z nią kontakt.

Nie przyjmujemy żadnej gratyfikacji finansowej i rzeczowej oraz czegokolwiek innego, mogącego doprowadzić do powstania „długi wdzięczności”, który trzeba uregulować.

Przed przystąpieniem do jakiejkolwiek grupy, stowarzyszenia, klubu należy zebrać o niej jak najwięcej informacji. Niektóre szkodliwe stowarzyszenia są dobrze zakamuflowane.

Jeśli jakaś inicjatywa wykracza poza jawny program (np. warsztaty rozwojowe, informatyczne) i zbacza na tematykę, która zaczyna wchodzić w schemat manipulacji oferujący „lepsze życie” w zamian za „pewną przysługę” – bezzwłocznie należy je przerwać.

 

Przynależność do subkultury nie zawsze prowadzi do konfliktów, lecz ważne aby dziecko nie pozwoliło na to, by grupa przejęła nad nim kontrolę.

Dużo niebezpieczniejsze w tej kwestii w dalszym ciągu pozostają sekty, które coraz lepiej się maskują.

Aby temu zapobiec, rodzice (oraz opiekunowie) powinni rozmawiać, informować oraz wspierać swoje dzieci i najlepiej, gdy przyjdzie okres wakacyjny, ubezpieczyć je na czas wyjazdu.

Trzeba pamiętać również o tym, aby zrozumieć wybór dziecka i nie próbować na siłę zmieniać jego stylu. Ponieważ może doprowadzić to do powstania masy negatywnych emocji. 

Nauczmy się rozmawiać z najbliższymi. I choć stały kontakt z dzieckiem nie gwarantuje pełnej ochrony przed wszystkimi problemami, to na pewno uchroni je od zdecydowanej większości.

 

Realizatorem projektu pt. „Poznaję i dbam o swoje bezpieczeństwo” jest Fundacja Instytut Gryphius.

 

http://www.gryphius.eu

 

Planet Head Day

 

szczegółowe informacje: janiak@gryphius.eu

oraz pod numerem telefonu: 728 976 797

 

Partnerzy akcji:

https://www.pzu.pl

https://pomoctomoc.pl/

 

 

Partnerzy merytoryczni:

Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie

http://www.zachodniopomorska.policja.gov.pl

 

http://ubezpieczenia.proffman.pl

Paweł Syrytczyk – Koordynator działu ubezpieczeń

tel: +48 91 432 38 78

kom: +48 532 521 151

fax: +48 91 432 38 68

pawel.syrytczyk@proffman.pl

 

Autor: Dominik Wiśniewski

zdjęcie tytułowe: Kevin Grieve/unsplash.com

 

Dominik Wiśniewski – dziennikarz i fotografik.  Fan motoryzacji i historii wojskowości. Nie obca mu literatura i sztuka – zarówno tych wyższych jak i niższych lotów. Czasami szyderczy i lekko stronniczy. Niepoprawnie polityczny kinomaniak i miłośnik podróży wszelakich.